fbpx

“Nederland moet duurzamer en innovatiever. Dat vraagt om toewijding, geduld en kapitaal. Maar dat vraagt vooral om ondernemers. Echte ondernemers met echt goede plannen voor het Nederland van de toekomst. En wij zijn er om die echt goede plannen te financieren. Wij zijn Invest-NL, impact investors. Wij maken morgen mogelijk. Prettig kennis te maken.”

Dit is de introductie van Invest-NL op hun website. Zij zijn de richting-gevers, maken morgen mogelijk. En wie houden we daarmee dan voor de gek?

We hadden in de media al gehoord dat komende vijf jaar een astronomisch bedrag van 20 miljard wordt vrijgemaakt voor Innovatief en Duurzaam Nederland. En 20 miljard is natuurlijk absurd veel. Moet je eens nagaan wat je daarmee zou kunnen bereiken? En het bedrag – betaald door de Nederlandse burger – zou zeker te rechtvaardigen zijn als het daadwerkelijk een impuls voor ‘heel innovatief en duurzaam Nederland’ zou betekenen. Maar dat is niet zo. Tenminste niet in de praktijk.

In de praktijk kunnen namelijk slechts een paar, nu al enorm kapitaalkrachtige bedrijven, aan de voorwaarden voldoen om mee te dingen naar de jackpot. Een project kwalificeert zich namelijk pas als het om minimaal 20 miljoen aan kosten-investering vraagt. Dus een initiatief rondom innovatie en duurzaamheid telt pas mee als de initiërende organisatie een project kan dragen van 20 miljoen en geen kwartje minder?

Welk bedrijf, organisatie of zelfs agglomeraat kan een dergelijk project dan dragen? Het kan niet anders dan dat dit bedrijven en organisaties zijn die de reeds gevestigde orde vertegenwoordigen. Ze dragen misschien wel mooie nieuwe bedrijfsnamen, zijn een zelfstandige holding met veelal meerdere werkmaatschappijen, en hebben misschien daadwerkelijk maar een hele dunne lijn met een moederbedrijf die allang de eerste investeringen heeft gedaan. Hoe het ook zij, we kunnen gerust zeggen; wat nu als project-eigenaar in dergelijke prijzen valt om nu de miljarden te mogen spenderen, was in essentie al jaren in het vizier van het grote geld in Nederland. Hier is echt niks nieuws onder de zon. Hetzelfde circuit, met dezelfde kopstukken, met dezelfde politieke agenda, mag nu wederom onderling de bakken met geld verdelen.

Oud geld dat opnieuw uitgevonden moet worden om het groen te wassen, zodat de huidige monopolisten weer verder kunnen met wat ze altijd al deden. Fantastisch!

Maar waar is het oog voor de rest van innovatief en duurzaam Nederland? Bestaan er voor de bedenkers van deze mooie mogelijkheid om Nederland inderdaad een innovatieve en duurzame boost te geven, wel andere partijen dan het handje vol grote dinosaurussen? Is het wel slim om zo te denken?

Per slot van rekening zijn de dino’s, ondanks hun grootte, ook uitgestorven. Niet omdat ze too big to fail waren, maar omdat de wereld drastisch veranderde. Er was geen houden meer aan.

En daar ligt mijn zorg. De wereld verandert. Overal hoor je om je heen dat we draconische maatregelen moeten nemen, willen we nog een beetje gezonde wereld overhouden. Duurzaamheid en circulariteit zijn de nieuwe toverwoorden. Maar hoe komen we dan voorbij de teksten waarmee nu een fonds van 20 miljard wordt aangeprezen:

 

Innovaties zijn cruciaal voor economische groei. Kapitaal wordt geïnvesteerd, een marktvraag wordt verondersteld, gedrag van concurrenten is onbekend, er kan ook veel misgaan”.

(Letterlijke tekst van de website!)

 

Wat maakt nu dat op het hoogste niveau in Nederland, op alle manieren, een soort ontkenning lijkt te kunnen bestaan van een nieuwe realiteit. De tijd van streven naar economische groei is namelijk echt voorbij. Dat kan alleen als het ten koste mag gaan van iets wat nu steeds kwetsbaarder aan het worden is. We hebben allang de weelde niet meer om natuurlijke bronnen uit te putten. We gaan eraan kapot en dat is al jaren zichtbaar. Daarom moeten we een andere manier verzinnen hoe we rentmeester kunnen worden van deze aarde.

En natuurlijk kost dat geld. We hebben namelijk nog wat schade in te halen. We moeten slimmer worden en inderdaad, ons suf innoveren. En dat kost veel geld. En natuurlijk moet er dan de mogelijkheid komen om een kapitaalinjectie te geven aan organisaties die anders niet voorbij de bestaande economische structuren kunnen komen. We zijn zo gewend geraakt aan wat we nu hebben, dan we niet in staat lijken om voorbij die structuren te denken. De grote bestaande bedrijven hebben helemaal niet de mogelijkheid om ons uit deze ellende te redden. Want dan hadden ze dat wel eerder gedaan. Ze hebben er helemaal geen belang bij.

Er moet wat veranderen en daar is inderdaad heel veel tijd, moeite, slimheid, aanpassingsvermogen en … een geldinjectie voor nodig. Dat doe je goed, of je laat het er gewoon bij, zou ik zeggen.

En als je nu een voorbeeld wilt zien hoe je het niet moet doen, kijk dan eens wat langer naar de benadering van Invest-NL. Bijna alles wat ook maar een beetje potentie heeft om de nieuwe realiteit te ontwikkelen wordt platgestampt en vermorzeld door deze kudde dino’s. Het is niemands schuld en we staan er allemaal bij te kijken, maar het gaat zeker gebeuren.

We spenderen 20 miljard aan meer van hetzelfde, terwijl de kansen voor een alternatief nog nooit zo groot waren. Het lijkt alsof er een oproep wordt gedaan aan heel ondernemend Nederland, maar in werkelijkheid wordt 80% á 90% rücksichtslos buitenspel gezet.  Zij krijgen de kans niet en het lijkt wel of zij niet mogen slagen.