fbpx

Zodra we spreken over duurzaamheid, popt bij de meeste mensen direct het woord recyclen op. Recyclen is toch dat denken in cirkels, waarbij je telkens bepaalde grondstoffen opnieuw gebruikt? Duurzamer kan niet, toch?

Het klopt, het is zeker duurzaam om grondstoffen opnieuw te gebruiken, maar of het de ultieme vorm van duurzaamheid is? Eigenlijk niet. Er zijn zelfs mensen die lijken te denken dat je even een beetje circulair in je winkelmandje plaatst en klaar bent…

 

De M van Mens

Wij mensen moeten nou eenmaal consumeren, bijvoorbeeld om te kunnen eten, anders gaan we dood. Het grote misverstand van de circulaire economie is dat je niet meer zoveel zou mogen consumeren. En dat is niet zo. Natuurlijk maakt het uit hoe je je gedraagt als consument en hoeveel je koopt en uiteindelijke weer afdankt, maar je zou bijna hetzelfde kunnen blijven doen en kopen als nu, alleen dan op een andere manier.

 

Er is nog zoveel te winnen in het gedrag van mensen. Neem onze basisconsumptie, die hoeft helemaal niet zo vervuilend te zijn. Voor het verzamelen van organisch afval zoals oud brood en groenteresten, hoef je geen ingewikkelde dingen te doen. Regel een grote ton en laat die af en toe legen door een bedrijf die er compost van maakt, of maak zelf een composthoop. Het zit hem vooral in het vervoer en de verpakkingen van onze voeding, die belastend zijn voor het milieu. Maar daar zijn voor en door mensen oplossingen voor te verzinnen. Als we maar willen.

 

Op de productie van duurzame goederen, die verder gaat dan onze basisconsumptie, hebben we minder invloed. De fabricage van een auto en het afdankgedrag als de auto het niet meer doet, is lastig te controleren voor de consument. Hetzelfde geldt voor bijv. kleding, gebouwen en mobiele telefoons. Echter, ook speelt ook op dit vlak het menselijk gedrag een grote rol binnen de circulaire economie. Want anders dan op de productie, hebben we als consument wel degelijk invloed op het gebruik, en het omgaan met deze goederen.

 

Over het geheel genomen zijn er een paar heel praktische tips binnen de Circulaire Economie die vragen om een bepaalde manier van menselijk handelen. Ik zou zeggen, ga de uitdaging eens aan om te kijken wat jezelf zou kunnen doen, zonder al te veel moeite. En zet daarnaast nog een stap extra, in het verzinnen van alternatieven en aanvullingen op deze tips. Als iedereen zijn steentje bijdraagt, scheelt dat al een hele hoop ellende in de belasting van de natuur.

 

Circulaire Economie Zeven R

Binnen de circulaire economie wordt vaak een rijtje van zeven gebruikt met opeenvolgende processen, allemaal beginnend met een ‘R’. De eerste R is daarbij het minst vervuilend en de laatste R het meest. Op alle vlakken kun je als mens vrij eenvoudig je steentje bijdragen. 

 

Rethink

Koop niet alles! We hoeven niet altijd alles alleen voor onszelf te hebben, je kunt het ook lenen van de buurvrouw of van een ander via Peerby.com.

 

Reduce

Wees zuinig met wat vervuilend zou kunnen zijn! Kijk als consument eens wat vaker hoe iets precies tot stand is gekomen. Is het biologisch of fair trade? Dat scheelt, want dat is meestal ook duurzamer. Ook kun je kijken naar het technische ontwerp en de materiaalkeuze. Let op de hoeveelheid verpakkingsmateriaal en kies in de winkel eens wat vaker voor onverpakte groenten.

 

Re-use

Gebruik iets vaker dan één keer! Er zijn veel dingen die je keer-op-keer weer kunt gebruiken. Tweedehandse kleding die er nog prima uitziet, is bijvoorbeeld vaak een goede en ook goedkopere keuze voor een nieuwe outfit. En tegenwoordig vaak nog hip ook! Wist je dat je tegenwoordig ook spijkerbroeken kunt leasen?

 

Repair

Repareer het, als het kapot is! Dus als je iets koopt met een stekker of een batterij, probeer dan eens een inschatting te maken hoe lang dat ding eigenlijk meegaat. Soms is het handiger én duurzamer om iets te kopen dat ook nog te repareren is als het kapot gaat. Kies dus vaker voor een product waarvoor genoeg reserve-onderdelen te verkrijgen zijn.

 

Refurbish

Breng het weer in stijl! Ik ken mensen die heel verdrietig waren dat ze afscheid moesten nemen van hun lekkere zitbank, omdat hij lelijk en versleten was geworden. Ze waren al aan het kijken naar een andere. Totdat ze bedachten dat ze die bank ook gewoon opnieuw konden laten bekleden . Hun oude vertrouwde bank in een nieuw jasje! En blij dat ze waren.

 

Recycle

Breng het weg naar iemand die er nog wat mee kan! We weten namelijk één ding heel zeker; als we het weggooien bij het grijs afval, dan is het daarna niet meer te recyclen. Dat is zonde. Dus bedenk wat vaker; Wat kan terug naar de fabrikant of de recycle-specialist?  Eigenlijk is het zo; alles wat de consument niet recyclet – of verwerkt op een andere manier zoals hierboven staat – zal vervolgens eindigen in de afvaloven. We hebben dus het menselijke gedrag nodig om te voorkomen dat we volstrekt bruikbare zaken afschrijven. Het moet veel normaler worden om bewust om te gaan met ons afdankgedrag en op die manier duurzamer te leven.

 

Recover

Tot slot, als het echt niet meer bruikbaar is, laat het dan nog voor onze benodigde energie zorgen. En dat begint bij de eigen afvalbak van ons huis. Mensen kunnen dit proces van energie-herwinning een handje helpen door ervoor te zorgen dat het afval in ieder geval droog is. Nat afval verbanden kost namelijk weer meer energie en levert daardoor uiteindelijk ook minder herbruikbare energie op.

We kunnen dus een hele hoop zelf en zijn in principe ook bereid om ons daarvoor in te zetten. Echter, het moet ons niet teveel raken. Wanneer burgers wordt gevraagd wat zij vinden van het principe ‘de vervuiler betaalt’, is de meerderheid, circa. 75 procent, het daarmee eens. Echter, wanneer vervolgens wordt gevraagd of men voorstander is van invoering van DIFTAR (een tarief voor het innen van consumentenafval) ligt het percentage dat het hiermee eens is meestal onder de 50 procent.

 

Conclusie

In de Week van de Circulaire Economie zal de herwaardering en het hergebruik van grondstoffen weer heel veel aandacht krijgen. En dat is goed!

We zien mooie nieuwe machines en grote nieuwe industrieterreinen waar we super geavanceerd grondstoffen scheiden. Dat dit kan, is fantastisch. Een grote stap voorwaarts.

Maar wat doen we met de rol van de mens in dit geheel? We doen af en toe echt pogingen om duurzamer te leven, maar als het te oncomfortabel wordt, verleggen we graag onze verantwoordelijkheid naar een ander. Naar de overheid, de industrie, de grote vervuilers. Daarmee verleggen we de rekening van ons eigen consumptiegedrag onterecht van ons af. Een rekening waarmee we niet zomaar kunnen blijven schuiven.

De circulaire economie moet veel meer gaan over de ‘M’ van Mens en veel minder over de ‘M’ van Materie. Misschien een idee voor het thema van volgend jaar?